Straatpastoraat: met stevige schoenen en een rugzak

Dichter Albert Helman schrijft in 1926 een aanklacht tegen het gebrek aan betrokkenheid in de grote moderne stad waar mensen zomaar langs elkaar heenlopen. De dichter is geïnspireerd door het leven van Benedictus Jozef Labre (1748-1783). Deze katholieke heilige ging heel ver in zijn solidariteit met de armen van Rome. Hij leefde hun armoede op straat zo innig nabij dat hij er zelf aan stierf. Daardoor gegrepen schreef Helman deze aanklacht tegen de geordende stad, met zijn harde gladde asfalt waarin de eenzame stadsbewoner als toeschouwer langsloopt, geordend, maar alleen.

Dit artikel verscheen eerder in Vierklank. Het is geschreven door Paul van der Harst.

En dan zegt de dichter: ‘Maak van ons landlopers op de rotsige weg’. Laat ons niet alleen maar toekijken maar naast die ander in zijn armoede gaan staan. Iets van die wens wordt in het straatpastoraat verwerkelijkt. De straatpastor met de stevige schoenen en de rugzak, die langs de ‘rotsige weg’ gaat om niet voorbij te lopen op het gladde asfalt, maar te gaan zitten naast, te luisteren naar, te delen met vaak ongeziene mensen. In dit contact krijgen zij een gezicht, een naam, een stem.

De Straatpastores tekenen soms in een paar zinnen op wat de essentie is van de meer dan honderdvijftig gesprekken die zij jaarlijks met de ‘mensen van de straat’ hebben. Hierbij twee van die notities om een indruk te geven van wat er gebeurt als er aandacht is voor de ontmoeting met die ‘vreemde ander’.

Nabijheid

Mensen worden ongelukkig van haar als ze het op haar heupen krijgt en niet op kan houden met klagen, beschuldigen en gemeen schelden op iedereen die voorbijkomt en zich meteen uit de voeten maakt. Als ze mij ziet, roept ze me, ze wil haar hart luchten zegt ze. Ik kom bij haar zitten en onderga dezelfde woordenvloed als haar medebewoners, heel af en toe maar kan ik haar iets kleins vragen of iets terugzeggen, ze merkt het amper. Na een kwartier sta ik op, neem ik afscheid. Ze bedankt me voor mijn nabijheid, die, alleen het idee al, hielp wel een beetje, zegt ze.

Kwetsbaar

Soms bespeur ik bij de mensen die de locaties van Kwintes en het Leger des Heils zullen verlaten – omdat er een eigen woonplek in het verschiet ligt – een dubbel gevoel: blijdschap vanwege het feit dat dat verlangen naar die eigen woonplek wordt ingelost maar ook angst voor de eenzaamheid die dan toe kan slaan. Vanwege lichamelijke en psychische kwetsbaarheid, waarvan zeer vaak sprake is, is het besef, de uitdaging het leven op (bijna) eigen kracht aan te moeten kunnen, angstaanjagend. Bij de mensen die zijn gaan wonen en bij wie ik op bezoek kom, blijkt dat het leven inderdaad eenzaam kan zijn, en voor sommigen onmogelijk te organiseren. Zij blijven hulp nodig hebben en soms redden zij het ook daarmee niet, en dan is de toekomst onzeker want: waarheen dan te gaan?

Meer informatie: www.straatpastor.nl.

Foto door andrew-slifkin via Unsplash.