Leven met verlies | Column door ds. Arjan Plaisier
Wie al een tijdje meegaat in de kerk zal niet vreemd opkijken van het thema ‘leven met verlies’. Zeker wanneer we naar onze Protestantse Kerk in Nederland, ook in Amersfoort, kijken, klinkt het bijna als een refrein. Ledenverlies, verlies van kerkgebouwen, verlies van kader, verlies van inkomsten, dat zijn de meest in het oog springende invullingen ervan.
Deze column verscheen eerder in Vierklank en is geschreven door ds. Arjan Plaisier, voorzitter PGA.
Veertig jaar geleden werd ik bevestigd als predikant. In deze veertig jaar heb ik een heel stuk van de verliesgeschiedenis meebeleefd. Ik heb bijvoorbeeld gezien hoe volwassen kinderen zich lieten uitschrijven en hoe vervolgens ook hun ouders afhaakten. Wie vandaag predikant wordt, zal dat ook aan den lijve ervaren. Bovendien weet hij of zij een ‘verliesgevend bedrijf’ te gaan dienen. Daar moet je tegen kunnen.
Verlies is verlies. Je moet het niet bagatelliseren. Soms gebeurt dat. Dan wordt gezegd: ‘het is niet erg dat de kerk voorbijgaat’, of zelfs ‘het is niet erg dat mijn kinderen niet meer geloven’, immers, ‘het gaat erom dat we met elkaar werken aan een betere wereld. Als mensen daarvoor hun inspiratie elders vandaan halen, is dat niet iets om moeilijk over te doen.’ Verlies op deze manier wegwuiven vind ik pijnlijk.
Verlies is verlies. Het geeft verdriet. De kerk is de ruimte voor verdriet, ook verdriet over de kerk zelf. Het is goed om daar regelmatig woorden aan te geven. Het is ook goed om ‘te wenen met hen die wenen’. Dat er dus ook verdriet is bij kerkelijke gemeenten waar groei of stabiliteit is over gemeenten waar dat niet zo is. Helaas ontbreekt het regelmatig aan dat laatste en dat is geen teken van kracht maar van zwakte. Dat mogen we ons ook in de PGA aantrekken, wij allemaal.
Verlies is verlies. Soms moet je leven met verlies, langer of korter. Het helpt dan niet wanneer om de haverklap mensen met een oplossing komen. ‘De kerk moet…’ en vul maar in, hoe vaak klinkt het niet. Met als suggestie dat, wanneer dat nu maar gebeurt, het lek boven is. Ik geloof daar al lang niet meer in. Zeker, er mag nagedacht worden over de kerk en haar toekomst, en alle adviezen en ideeën zijn welkom, maar wij zijn niet de messias van de kerk.
Verlies is verlies. Wie iets van het christelijk geloof heeft begrepen, weet dat verlies geen vreemd woord is. ‘Wij sterven met Christus.’ Dat is een radicaal woord, dat je niet zomaar overal op kan plakken, maar dat laat onverlet dat het op een diepe waarheid duidt. Ons verlies, ook ons kerkelijk verlies, mogen we verbinden aan Christus.
Verlies heeft daarom ook niet het laatste woord. Het helpt ook om te hervinden wat verloren ging. Te lang hebben we van vanzelfsprekendheden geleefd. Te vaak zagen we door de bomen het bos niet meer. Verlies helpt om ‘het ene noodzakelijke’ weer te vinden. Verlies is pas echt verlies wanneer we dat niet doen. Maar waarom zouden we dat niet doen.
