House of Joy: een plek waar ontmoeting begint met aandacht

Op verschillende plekken in Nederland heeft Stichting Gave een ‘House of Joy’: een huiskamer voor bewoners van een asielzoekerscentrum (AZC). Het zijn plekken waar mensen even kunnen ademhalen. Weg uit de drukte, spanning en onzekerheid die het leven in een AZC vaak met zich meebrengt. Een plek om tot rust te komen, om gezien te worden, om gewoon even jezelf te zijn en om Gods vrede te ervaren. Ook in Amersfoort is er sinds 2023 zo’n House of Joy, gelegen achter het AZC aan de Barchman Wuytierslaan. Wat daar gebeurt, is eenvoudig, maar tegelijk van grote betekenis.

Geschreven door diaconaal opbouwmedewerker Jennie Harmelink. Dit artikel verscheen eerder al in Vierklank.

Waar de deur altijd openstaat
Wie ernaartoe fietst, merkt het meteen: het wordt stiller en groener. De stad lijkt langzaam achter je te verdwijnen. Achter de gebouwen verschijnt een uitnodigend historisch pand, waar de deur vaak letterlijk openstaat. Het voelt meteen anders dan de omgeving daaromheen. Zachter en rustiger.

Binnen ontmoet ik Heiko, veldwerker van Stichting Gave, samen met vrijwilligers Henriëtte en Arjanna, stagiaire Margreet en bezoeker Rana. De sfeer is ontspannen. Er wordt gelachen, thee geschonken, iemand bladert door een boek. We spreken over wat deze plek betekent – voor bewoners van het AZC, maar ook voor henzelf.

Aandacht die verschil maakt
Henriëtte vertelt stralend dat ze een gelukkiger mens is geworden sinds ze hier als vrijwilliger werkt in de kinderbieb. “De kinderen die hier komen zijn altijd blij,” zegt ze. “En ze gaan ook blij weer weg. Soms haakt er onderweg al een kind op skeelers aan mijn fiets – dat zegt genoeg.”

Wat maakt deze plek zo bijzonder? In het gesprek komt steeds hetzelfde woord terug: aandacht. Geen grootse activiteiten of ingewikkelde programma’s, maar oprechte betrokkenheid.

“Soms kom ik moe binnen,” vertelt Henriëtte, “Maar als ik hier ben, valt de zwaarte van me af. Hier kan ik gewoon mezelf zijn.” Haar woorden laten zien dat de impact van House of Joy niet eenrichtingsverkeer is. Niet alleen bezoekers ontvangen iets, ook vrijwilligers zelf worden geraakt en veranderd.

Hier mogen pubers even kind zijn
Arjanna werkt met meiden van vijftien jaar en ouder, die alleen naar Nederland zijn gevlucht. Jongeren die vaak al veel hebben meegemaakt en noodgedwongen snel volwassen moesten worden. Voor haar betekent House of Joy vooral: vreugde en ruimte.

“Hier mogen ze weer even tiener zijn,” zegt ze. “Even geen zorgen, even geen spanning. Gewoon lachen, spelletjes doen, creatief bezig zijn.” Die momenten lijken klein, maar zijn van grote waarde. Juist in een leven waarin zoveel onzeker is, kan dit soort ongedwongen tijd een verschil maken.

De voorbereiding van haar activiteiten houdt Arjanna bewust eenvoudig. “Ik laat me liever verrassen door wat er ontstaat. Je merkt snel wat ze nodig hebben,” legt ze uit. Het gaat niet om controle, maar om afstemmen. Niet om plannen, maar om ontmoeten.

Aanwezig zijn – eenvoudiger dan het lijkt
We spreken verder over wat ‘aanwezig zijn’ eigenlijk betekent. Het blijkt minder ingewikkeld dan je misschien zou denken. Het gaat niet om wat je doet, maar om hoe je er bent: met open aandacht, met rust, zonder oordeel. Juist die eenvoud maakt het zo krachtig.

Misschien is het daarom niet zo verwonderlijk dat kinderen, jongeren en volwassenen zich hier veilig voelen. In een omgeving waar zoveel onzeker is – over verblijf, toekomst en familie – biedt House of Joy iets dat moeilijk in regels of systemen te vangen is: een plek waar je als mens wordt gezien. Aandacht heeft hier kracht. Het helpt mensen om hun zorgen even los te laten, om te ontspannen en om weer even op adem te komen. Soms zijn het de kleine momenten die het meest blijven hangen: een gesprek, een glimlach, een kop thee.

Ontmoeting die raakt
Rana vertelt hoe zij in Arjanna iets herkent van haar dochter, die ze al meer dan vier jaar niet heeft gezien. Ze vertelt er voorzichtig over. Ze wil niet in detail treden, maar de emotie is voelbaar in de ruimte.

Wat opvalt, is dat naast het gemis ook iets anders zichtbaar wordt: verbondenheid. Een band die langzaam groeit, zonder dat daar woorden voor nodig zijn. Zonder deze plek hadden zij elkaar nooit ontmoet.

House of Joy maakt zulke ontmoetingen mogelijk. Ontmoetingen die raken, juist omdat ze ontstaan zonder haast en zonder verwachting.

Eerst ontmoeten
Toch blijft een vraag hangen: is aandacht alleen genoeg? Of vraagt echte ontmoeting ook om iets van beide kanten – om wederkerigheid, om openheid? Heiko vertelt hoe zijn eigen blik in de loop van de tijd veranderd is. “Toen ik hier begon, had ik niet zoveel met vluchtelingen,” zegt hij eerlijk. “Maar nu is mijn hart opengegaan. Ik ervaar meer vrede, Gods nabijheid, en dat neem ik weer mee de samenleving in.”

Zijn woorden raken aan iets essentieels. Ontmoeting verandert niet alleen degene die ontvangen wordt, maar ook degene die ontvangt. “Misschien moeten we eerst ontmoeten, voordat we oordelen,” voegt hij toe. Het is een eenvoudige zin, maar in een tijd waarin meningen snel gevormd worden, is het een waardevolle gedachte.

Zou het zo eenvoudig kunnen zijn?
Als ik weer naar buiten loop, waar mijn fiets op me wacht, denk ik na over die woorden. Zou het inderdaad zo eenvoudig kunnen zijn? Dat echte verandering begint bij elkaar ontmoeten, bij luisteren, bij aanwezig zijn?

Het lijkt bijna te simpel. En toch is dat precies wat hier gebeurt, elke week opnieuw. House of Joy laat zien dat grootse impact soms begint met kleine gebaren. Met tijd. Met aandacht. Met de bereidheid om – gedragen door God – naast iemand te gaan zitten en te zeggen: “Jij mag er zijn”.

In House of Joy draait het om iets heel eenvoudigs en tegelijk heel waardevols: er zijn voor een ander. Elke week ontmoeten vrijwilligers de bewoners van het AZC in Amersfoort. Door samen te praten, een spelletje te doen, de naaimachine te bedienen, taalles of bijbelstudie te volgen, boeken te lezen óf gewoon even stil te zijn, ontstaat iets bijzonders: ruimte, vertrouwen en soms zelfs vriendschap. Lijkt het je mooi om hieraan bij te dragen? We zoeken betrokken mensen:

• die tijd en aandacht willen geven
• die openstaan voor ontmoeting met mensen van verschillende achtergronden
• die willen meewerken als vrijwilliger of meedenken in de stuurgroep.

Je hoeft geen speciale ervaring te hebben, een open houding en een warm hart zijn genoeg. Interesse of meer weten? E-mail naar houseofjoyamersfoort@gave.nl.